Fototerapia noworodka – jak zwalczyć żółtaczkę w domu?

Artykuł pierwotnie opublikowany w 2022 roku, zaktualizowany 30 października 2025.

Fototerapia noworodka najczęściej jest wymagana w momencie nasilenia żółtaczki noworodkowej. Często jest zalecana jeszcze przed wyjściem ze szpitala. Aczkolwiek wzrost bilirubiny następuje najczęściej w drugiej lub trzeciej dobie życia i może się zdarzyć tak, że noworodek zrobi się żółty dopiero w kolejnych dniach będąc już w domu.

Kiedy konieczna jest fototerapia?

Żółtaczka fizjologiczna może utrzymywać się do 10-tej doby. Wówczas mimo podwyższonych norm jej leczenie zazwyczaj nie jest wymagane. Zaleca się tutaj obserwację. Warto pamiętać, że o konieczności fototerapii decyduje lekarz lub wykwalifikowana położna. Zazwyczaj fototerapia dziecka jest zalecona, gdy poziom bilirubiny gwałtownie wzrasta lub gdy podwyższona bilirubina utrzymuje się zbyt długo. Bardzo ważne jest, aby nie dopuścić do wzrostu bilirubiny do granicznych norm, które mogą spowodować nawet uszkodzenia mózgu. Sygnałem alarmowym z pewnością jest pojawienie się żółtaczki w pierwszej dobie lub jej utrzymywanie się dłużej niż do dziesiątej doby po urodzeniu noworodka.

Fototerapia domowa czy fototerapia szpitalna?

Jeśli noworodek ma wysoką bilirubinę przed wypisem ze szpitala wówczas fototerapia najczęściej odbywa się jeszcze na oddziale noworodkowym. Jednakże często poziom bilirubiny podnosi się w kolejnych dobach i konieczność naświetlania pojawia się, gdy dziecko jest już w domu. Wówczas rodzice stają przed wyborem czy ponownie oddać dziecko do szpitala czy wypożyczyć lampę do fototerapii noworodków. Taka wypożyczalnia to doskonałe rozwiązanie dla rodziców, którzy nie wyobrażają sobie rozłąki z dzieckiem, a także dla mam karmiących piersią. Łóżeczkowa lampa do fototerapii typu BiliBed idealnie nadaje się do domowej światłoterapii.

Jak pozbyć się żółtaczki?

Wychodząc ze szpitala warto dowiedzieć się, jak przebiegała żółtaczka u naszego dziecka oraz jaki jest aktualny poziom bilirubiny u noworodka. Lekarz powinien także nakreślić, jak należy postępować z maluchem w domu i kiedy ponownie skontrolować poziom bilirubiny. To bardzo ważne, ponieważ u wielu noworodków żółtaczka może się nasilać dopiero w drugiej–trzeciej dobie po porodzie, czyli już po powrocie ze szpitala.

Najczęściej żółtaczka noworodkowa ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni, ale można pomóc dziecku szybciej pozbyć się nadmiaru bilirubiny. Kluczowe jest częste karmienie piersią – nawet co 2–3 godziny, także w nocy. Mleko mamy działa jak naturalny środek „czyszczący” organizm dziecka, ponieważ przyspiesza wydalanie bilirubiny z kałem i moczem. Im częściej maluch ssie, tym szybciej jego układ pokarmowy zaczyna pracować i tym szybciej spada poziom żółtego barwnika we krwi.

Warto też zapewnić dziecku jak najwięcej odpoczynku i ciszy. W tym okresie maluch często jest seny, dlatego rodzice powinni pilnować, by noworodek nie przesypiał karmień. Jeśli dziecko bardzo trudno dobudzić, warto delikatnie je rozebrać, zmienić pieluszkę lub przystawić do piersi jeszcze półśpiące – to często wystarczy, by zaczęło jeść.

Czasem mimo częstego karmienia poziom bilirubiny nadal utrzymuje się na podwyższonym poziomie. Wówczas lekarz może zalecić fototerapię, czyli naświetlanie skóry specjalnym światłem, które rozkłada bilirubinę w organizmie. Takie leczenie może odbywać się w szpitalu lub – coraz częściej – w warunkach domowych.

Jeśli żółtaczka pojawi się już po wypisie, z pomocą przychodzi wypożyczalnia. Wypożycz lampę do fototerapii i zwalcz żółtaczkę w domu – bez stresu, bez kolejek i bez rozłąki z dzieckiem. Lampa do fototerapii jest bezpieczna, prosta w obsłudze i wyposażona w instrukcję użytkowania. Rodzice otrzymują wsparcie i wskazówki, jak prawidłowo prowadzić terapię, a dziecko cały czas pozostaje w znanym, spokojnym otoczeniu.

Podczas fototerapii należy pamiętać o kilku zasadach:

• oczy dziecka muszą być zawsze zasłonięte specjalnymi opaskami,
• dziecko powinno być rozebrane, aby światło docierało do jak największej powierzchni skóry,
• co kilka godzin warto zmieniać jego pozycję,
• trzeba pilnować częstego karmienia i odpowiedniego nawodnienia,
• należy kontrolować temperaturę ciała, aby uniknąć przegrzania.

Już po 24 godzinach naświetlania poziom bilirubiny zwykle zaczyna spadać. Lekarz może wtedy zdecydować o zakończeniu terapii lub jej kontynuacji przez kolejną dobę. Zazwyczaj po 2–3 dniach fototerapii skóra dziecka odzyskuje naturalny kolor, a żółtaczka stopniowo znika.

Najważniejsze jednak, by nie bagatelizować objawów i zawsze konsultować się z lekarzem lub położną. Szybka reakcja, częste karmienie i – w razie potrzeby – domowa fototerapia to najprostszy i najbezpieczniejszy sposób, by skutecznie pozbyć się żółtaczki u noworodka.

Kiedy należy sprawdzić poziom bilirubiny?

Od lekarza warto dowiedzieć się także kiedy wykonać kontrolne badanie poziomu bilirubiny. Tylko takie badanie da nam pewność czy żółtaczka ustępuje. Można je wykonać za pomocą bilirubinometru lub oznaczyć je we krwi. Warto także zasygnalizować położnej przychodzącej na wizyty patronażowe, że noworodek zmaga się z żółtaczką. Wówczas będzie ona bacznie obserwować kolor skóry i białek ocznych u malucha. W początkowych dobach zaleca się, aby częściej karmić niemowlę piersią, ułatwi to wypłukiwanie bilirubiny z organizmu.

Przedłużająca się żółtaczka. Czy noworodek jest w niebezpieczeństwie?

Jeśli żółtaczka przedłuża się, a poziom bilirubiny nie spada, to może to stanowić zagrożenie dla noworodka. Dlatego też tak ważne jest wprowadzenie na czas fototerapii. Umożliwia to domowa lampa do fototerapii noworodków. Jednakże, jeśli leczenie wdrożono zbyt późno, a poziom bilirubiny nie był kontrolowany, to może się okazać, że jest on na tyle wysoki, że może doprowadzić do uszkodzenia mózgu i układu nerwowego. Dlatego też warto być w stałym kontakcie z lekarzem i monitorować stan noworodka. Zazwyczaj żółtaczka noworodka mija, ale zdarza się tak, że może on świadczyć o innych chorobach. Mogą to być: problemy z wątrobą, zakażenia, niedrożności w drogach żółciowych. Czasem powodem przedłużającej się żółtaczki jest zespół Gilberta lub konflikt serologiczny. W takiej sytuacji bardzo ważna jest trafna diagnoza i zastosowanie odpowiedniego leczenia.

Żółtaczka mleka kobiecego

Zdarza się także, że lekarze nie widzą nieprawidłowości w badaniach, a żółtaczka przedłuża się. Wówczas diagnozowana jest tzw. żółtaczka mleka kobiecego. Oznacza to, nic innego, jak to, że u noworodka karmionego piersią poziom bilirubiny wolnej spada. Wówczas lekarz także może uznać, że konieczna będzie naświetlanie i wynajem lampy do fototerapii noworodka.

Podsumowanie

Żółtaczka noworodkowa to częste zjawisko, które w większości przypadków nie stanowi powodu do niepokoju. Najważniejsze jest, aby obserwować dziecko, regularnie karmić i w razie potrzeby reagować zgodnie z zaleceniami lekarza lub położnej. Dzięki nowoczesnym metodom, takim jak fototerapia, poziom bilirubiny można skutecznie obniżyć w krótkim czasie, a maluch szybko wraca do pełni sił.

Dla wielu rodziców ogromnym wsparciem jest możliwość przeprowadzenia terapii w domowych warunkach – bez stresu, rozłąki i pobytu w szpitalu. Wypożyczalnia umożliwia bezpieczne i wygodne leczenie żółtaczki w domu z pełnym komfortem dla całej rodziny.

Pamiętajmy, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie, a żółtaczka to jedynie etap, który z odpowiednią opieką szybko mija. Spokój rodziców, bliskość i troska to najlepsze lekarstwo dla noworodka.

*Artykuł nie stanowi źródła wiedzy medycznej. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem.